එක්සත්
ජාතීන්ගේ විශේෂිත නියෝජනයක් වන ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය යනු ජාත්‍යන්තර මහජන සෞඛ්‍ය
ගැටලූ පිළිබඳව සම්බන්ධීකරණ කටයුතු සිදුකරන ප‍්‍රධානතම අධිකාරියයි. 1948 වසරේ අපේ‍්‍රල්
07 වන දින
ස්ථාපිත කළ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ලොව පළමු ලෝක සෞඛ්‍ය දිනය සැමරීම සිදු වී ඇති අතර එය ව්‍යවස්ථාපිත
ලෙස බලාත්මකව සැමරීම සිදුවී ඇත්තේ එය 26 වන සාමාජික රාජ්‍ය විසින් අනුමත කළ පසුවය.
2018 වසරේ අපේ‍්‍රල්
07 වන දින මෙලෙස සැමරූ 70 වැනි ලෝක
සෞඛ්‍ය දිනයේ තේමාව වන්නේ ‘‘විශ්වීය සෞඛ්‍ය ආවරණය’’ යන්නයි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ
විධායක මණ්ඩලයේ 142 වන සැසිවාරය
අමතමින් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධාන අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල් වෛද්‍ය ටෙදෝස් අඩානෙම් ජෙබ්රෙ යේසුස් පවසා සිටියේ 2018 ලෝක සෞඛ්‍ය දිනය ශ්‍රී
ලංකාවේදී සමරන බවයි. මෙය ශ්‍රී ලාංකිකයන් වන අපට සුවිශේෂි අවස්ථාවකි. සෑම වසරකම
අපේ‍්‍රල් 07 වන දින ලෝක
සෞඛ්‍ය දිනය සමරනු ලබන අතර ශ්‍රී ලංකාව තුළ නොමිලේ සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබා දීම අගය
කිරීමක් වශයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ‘ලෝක සෞඛ්‍ය දිනය’ ශ්‍රී ලංකාවේදී
සැමරීමට තීරණය කර ඇත. එමෙන්ම වසර තුනක කාල සීමාවක් සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ 142 විධායක සභාවේ
සාමාජිකත්වය සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය වෛද්‍ය රාජිත සේනාරත්න මහතාට හිමිවීමද සුවිශේෂි වේ.
මෙම විධායක සභාවේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ නොමිලේ සිදුකරන සෞඛ්‍ය සේවාවන් පිළිබඳව දීර්ඝ
ලෙස අවධානයට ලක් කර ඇත.
බෝ නොවන රෝග
රැුසක අවදානම හිස ඔසවන මොහොතක, සමස්ත ශ්‍රී ලාංකිකයින් වෙත නොමිලයේ සෞඛ්‍ය සේවාවන් ලබා
දීම ශ්‍රී ලාංකික අප සැමට විශේෂ වන අතර, එමඟින් නිරෝගී පුරවැසියන් රටට දායාද
කිරීමටත් හැකියාව ලැබී ඇත. එමෙන්ම මෙවර ලෝක සෞඛ්‍ය දින තේමාව පිළිබඳව විමසීමේදී
ලොව විවිධ රටවල ආහාර හිඟය,
දරිද්‍රතාව, පැල්පත්, මන්දපෝෂණය, රෝග, සාක්‍ෂරතා
මට්ටමේ පහළ බැසීම ආදී ගැටලූ රැුසක් හමුවේ එය වඩාත් ප‍්‍රායෝගික වන බව කිව
හැකිය. ‘‘විශ්වීය සෞඛ්‍ය ආවරණය’’ යනුවෙන්
තේමා කොටගෙන මුළු ලොවටම එක ලෙස සෞඛ්‍යාරක්‍ෂාව ලබා දීමේ වැඩ පිළිවෙළ රැුසක් ක‍්‍රියාත්මක
වීමටද නියමිතය. සෝමාලියාව,
සුඩානය, සිරියාව වැනි රටවල සෞඛ්‍ය ගැටලූ පැන නැෙඟමින් පවතින
මෙවන් මොහොතක සමස්ත ලෝක වාසීන්ගේ කායික හා මානසික සෞඛ්‍ය ආවරණය කරවීමේ උදාර
පරමාර්ථය අගය කළ යුතුමය.
‘‘ලෝක සෞඛ්‍ය
දිනයක’’ ආරම්භයේ ඉතිහාසය සලකා බලන විට 1948 අපේ‍්‍රල් 07 වන දින
ස්ථාපිත කළ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (උ්‍යධ* හි මූලස්ථානය ස්විස්ටර්ලන්තයෙහි ජිනීවා
අගනුවර පිහිටා ඇති අතර එය පූර්වගාමී සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයේ නියෝජනයක් වූ සෞඛ්‍ය
සංවිධානයෙහි සම්පත් උරුම කොටගෙන තිබීමද විශේෂත්වයකි. 1948 ජූලි 24 දින අවසන් වූ
ලෝක සෞඛ්‍ය කමිටුවේ පළමු රැුස්වීමට සමගාමීව 1946 ජූලි 22 වන දින ලෝකය
පුරා රටවල් 61 ක් ලෝක සෞඛ්‍ය
සංවිධානයේ ව්‍යවස්ථාව අත්සන් කර ඇත. එහි වත්මන් ප‍්‍රමුඛතාවයන් අතරට බෝවන රෝග
(විශේෂයෙන්ම එච්.අයි.වී. ඒඞ්ස්, ඉබෝලා, මැලේරියා සහ ක්‍ෂයරෝගය* සහ බෝ නොවන රෝගවලින් සිදුවන
බලපෑම් අවම කිරීම මෙන්ම ලිංගික සහ ප‍්‍රජනක සෞඛ්‍ය සංවර්ධනය සහ වයෝවෘද්ධ වීම, පෝෂණය, ආහාර සුරක්‍ෂිතතාව, සෞඛ්‍ය
සම්පන්න ආහාර වේල් අනුභවය,
මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ වාර්තා කිරීම, ප‍්‍රකාශනය සහ
ජාලකරණය වර්ධනය කිරීම ආදිය ද ඇතුළත් වේ. ‘‘ලෝක සෞඛ්‍ය වාර්තාව’’ ට මෙන්ම ‘‘ලෝක
සෞඛ්‍ය දිනය ආරම්භයට මූලික වන්නේ ද ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයයි
ලෝක සෞඛ්‍ය
සංවිධාන ව්‍යවස්ථාවෙහි අන්තර්ගත වන අන්දමට එහි අරමුණ වන්නේ ‘‘සමස්ත ජනතාව උදෙසා
ළඟා කරගත හැකි උසස්ම තත්ත්වයේ සෞඛ්‍යයක් ලබා දීම’’යි. එහි ප‍්‍රධානම කර්තව්‍ය වී
ඇත්තේ රෝග විශේෂයෙන්ම බෝවන රෝගයක් සමඟ සටන් වැදීම සහ ලෝකවාසී ජනයාගේ සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය
නංවාලීමයි.
ශ්‍රී ලංකාව
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙහි සාමාජික රටක් බවට පත් වූයේ 1948 වසරේදීමය. එහි පළමු
කාර්යාලය කොළඹ ගාලූ මුවදොර දී 1952 දී පිහිටුවන ලදී. එතැන් සිට ලාංකිකයින්ගේ සෞඛ්‍ය සහ
යහපැවැත්ම දියුණු කිරීමට ශ්‍රී ලංකා රජය සමඟ එක්ව කටයුතු කිරීම සිදුවිණි. ශ්‍රී
ලාංකික ජාතියේ සෞඛ්‍ය මට්ටම ගෝලීය වශයෙන් තරගකාරී මට්ටමකට ගෙන ඒමේ කාර්යයට ලෝක
සෞඛ්‍ය සංවිධානය අද වන විටත් කැප වී ඇත. බෝවන රෝග, බෝ නොවන රෝග, තුවාල සහ
මානසික සෞඛ්‍ය, මාතෘ සහ ළමා
තරුණ සෞඛ්‍ය පෝෂණය, සෞඛ්‍ය
පද්ධතිය හදිසි අවස්ථාවලට සූදානම් කිරීම, ප‍්‍රතිචාරය සහ හවුල්කාරිත්වය සෞඛ්‍ය සඳහා
වන සම්පත් සංචලනය, ආදී විෂයන්
යටතේ සියලූම ජනතාවට සමස්ත සෞඛ්‍ය ආවරණයක් ලබා දීමට මෙතුළින් හැකියාව ලැබී ඇත.
මෙවන් උදාර පරමාර්ථ පෙරදැරිව මෙවර 70 වන වරට, ‘‘විශ්වීය සෞඛ්‍ය ආවරණ’’
යන තේමාව මූලික කර ගෙන සමරන ලෝක සෞඛ්‍ය දිනය වෙනුවෙන්. සෞඛ්‍යමත් නීරෝගි පුද්ගලයකු
වන්නට නිතරම උත්සාහ දරන්න.
නිර්මාණී බී.
කොළඹගේ
